Propionian w żywności – niepozorne zagrożenie?

Propionian występuje w żywności w postaci:

• kwasu propionowego (E280),
• propionianu sodu (E281),
• propionianu wapnia (E282).

Dodawany jest głównie w celu przedłużenia trwałości produktów poprzez zapobieganie pleśnieniu. Jednak najnowsze badania sugerują, że jego wpływ na organizm człowieka może być znacznie bardziej złożony i niebezpieczny.

W badaniach na myszach wykazano, że propionian wywołuje kaskadę przemian metabolicznych prowadzących do insulinooporności i hiperinsulinemii. Myszy narażone na długotrwałe działanie propionianu przybierały na wadze oraz stawały się mniej wrażliwe na działanie insuliny.

Prof. Gökhan S. Hotamışlıgil podkreśla:

– Zrozumienie, jak dodatki do żywności wpływają na metabolizm na poziomie komórkowym i molekularnym, może pomóc w opracowaniu skutecznych metod zapobiegania otyłości i cukrzycy.

Eksperymenty na ludziach – potwierdzenie niepokojących wyników

Aby sprawdzić, czy wyniki uzyskane na myszach odnoszą się także do ludzi, przeprowadzono badanie kliniczne z udziałem 14 zdrowych ochotników. Uczestnicy zostali losowo przypisani do dwóch grup: jedna otrzymała posiłek z dodatkiem 1 grama propionianu, a druga posiłek placebo.

Pomiary poziomu hormonów przeprowadzono przed posiłkiem, 15 minut po jego spożyciu oraz przez kolejne cztery godziny. Wyniki były jednoznaczne: u osób, które spożyły propionian, zaobserwowano znaczny wzrost poziomu norepinefryny, glukagonu oraz białka FABP4 – markerów związanych z podwyższonym ryzykiem rozwoju cukrzycy i otyłości.

Dlaczego to takie ważne?

Na świecie na cukrzycę cierpi już ponad 400 milionów ludzi. Eksperci przewidują, że do 2040 roku liczba ta wzrośnie o 40%, pomimo prowadzonych działań profilaktycznych. Szybki wzrost liczby przypadków otyłości i cukrzycy w ciągu ostatnich 50 lat sugeruje, że przyczyny tych chorób są głęboko zakorzenione w czynnikach środowiskowych i dietetycznych.

Prof. Amir Tirosh, dyrektor Wydziału Endokrynologii w Centrum Medycznym Sheba, komentuje:

– Każdego dnia jesteśmy narażeni na działanie setek dodatków do żywności, z których większość nie została dokładnie przebadana pod kątem długoterminowych skutków metabolicznych.

Podsumowanie

Propioniany, choć skutecznie chronią żywność przed pleśnią, mogą mieć nieoczekiwane i niekorzystne skutki zdrowotne. Wyniki badań podkreślają potrzebę większej kontroli nad stosowaniem dodatków do żywności oraz dalszych badań nad ich długoterminowym wpływem na zdrowie człowieka.

Źródło: Harvard T.H. Chan School of Public Health