Marchew – charakterystyka, wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto ją jeść?

Dzięki szerokiej dostępności marchew należy do najpopularniejszych w Polsce i na świecie warzyw. Króluje w niejednej kuchni, wzbogacając swoim smakiem i kolorem wiele potraw. Dlaczego warto jeść marchewkę? Jakimi właściwościami i wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy każdy może spożywać marchew? Na co pomaga marchewka? Beta-karoten zawarty w marchwi przynosi szereg korzyści zdrowotnych – wpływa na prawidłowe widzenie, wzmacnia odporność, spowalnia proces powstawania zmarszczek oraz wspiera walkę z trądzikiem. Co więcej, przyspiesza opalanie i pomaga utrzymać opaleniznę. Aby cieszyć się piękną, zdrową opalenizną, zaleca się picie dwóch szklanek soku z marchwi dziennie.

Skąd wzięła się marchewka?

Marchew znana jest od czasów starożytnych Chin, gdzie wykorzystywano głównie białe lub czarne odmiany tego warzywa. Pomarańczową marchew wyhodowali Holendrzy dopiero w XVII wieku, i to właśnie ona cieszy się dziś największą popularnością. Chociaż dostępne są także odmiany w kolorze żółtym, białym, czarnym czy fioletowym, większość osób wybiera klasyczną, pomarańczową wersję.

Marchew – charakterystyka, odmiany, występowanie

Marchew jadalna (Daucus carota L.) to roślina dwuletnia, należąca do rodziny selerowatych (Apiaceae). Składa się z korzenia i łodygi. Dzięki niskim wymaganiom cieplnym, rośnie w temperaturach od 5 do 35℃. Optymalna temperatura dla marchwi to 18℃, co sprawia, że jest jednym z podstawowych gatunków roślin uprawnych w Polsce. Wyróżnia się wiele odmian marchwi, które można pogrupować ze względu na kształt, wielkość czy przydatność (odmiany wczesne, średnio-wczesne, średnio-późne i późne).

Czy warto jeść surową marchewkę?

Zdecydowanie tak! Marchewka, kolorowa i chrupiąca, jest kopalnią witamin, pierwiastków śladowych oraz makro- i mikroelementów niezbędnych dla zdrowia. Tradycyjna Medycyna Chińska od wieków podkreśla jej wartość dla zdrowia i dobrego samopoczucia. Surowa i gotowana marchew to prawdziwy eliksir zdrowia, bogaty w witaminy, minerały i błonnik.

Co Tradycyjna Medycyna Chińska mówi o marchewkach?

Tradycyjna Medycyna Chińska (TMC) traktuje zdrowie jako równowagę i przepływ energii w ciele. Marchewka, z jej pomarańczowym odcieniem, symbolizuje element ognia, który reprezentuje energię i witalność. Według zasad TMC jedzenie surowej marchewki wspomaga funkcjonowanie układu trawiennego, poprawia krążenie krwi i zapewnia odżywcze wsparcie dla oczu i skóry.

Co nam daje beta-karoten zawarty w marchewce?

Marchew zawiera karotenoidy, odpowiadające za jej pomarańczowy kolor. W jej składzie znajdziemy alfa-karoten, luteinę, zeaksantynę oraz likopen, jednak najważniejszy z nich to beta-karoten, czyli prowitamina A. Najwięcej korzyści zdrowotnych zapewnia marchew ekologiczna, uprawiana bez pestycydów i sztucznych nawozów.

Wartości odżywcze marchewki (w 100 g)

• Kalorie: 41 kcal
• Białko: 0.93 g
• Tłuszcz: 0.24 g
• Węglowodany: 9.58 g (w tym cukry proste: 4.74 g)
• Błonnik: 2.8 g

Witaminy

• Witamina C: 5.9 mg
• Witamina A (beta-karoten): kluczowa dla wzroku i skóry
• Tiamina (B1): 0.066 mg
• Ryboflawina (B2): 0.058 mg
• Niacyna (B3): 0.983 mg
• Witamina B6: 0.138 mg
• Kwas foliowy: 19 µg
• Witamina E: 0.66 mg
• Witamina K: 13.2 µg

Minerały

• Wapń: 33 mg
• Żelazo: 0.30 mg
• Magnez: 12 mg
• Fosfor: 35 mg
• Potas: 320 mg
• Sód: 69 mg
• Cynk: 0.24 mg

Jakie właściwości prozdrowotne ma marchewka?

Ale tylko ta ekologiczna i od zaufanego rolnika.

• Działanie antynowotworowe: Beta-karoten to silny przeciwutleniacz, który pomaga zapobiegać nowotworom, takim jak rak jamy ustnej, krtani, przełyku, pęcherza moczowego oraz prostaty.
• Marchewka a miażdżyca: Regularne spożywanie marchwi pomaga obniżyć poziom cholesterolu, co zapobiega rozwojowi miażdżycy i wspiera zdrowie serca.
• Problemy trawienne u niemowląt: Świeża marchew i jej sok zawierają związki siarkowe, wspierające rozwój pożytecznych bakterii jelitowych.
• Dieta cukrzyka: Marchewka ma niski indeks glikemiczny (IG=30) w surowej postaci, co czyni ją odpowiednią dla diabetyków.
• Wzmacnia zdrowie oczu: Beta-karoten chroni wzrok i poprawia zdolność widzenia po zmroku.
• Wsparcie układu immunologicznego: Witamina A odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego.
• Poprawa zdrowia skóry: Witamina A i beta-karoten wspierają regenerację skóry i pomagają w walce z trądzikiem.
• Detoksykacja organizmu: Błonnik pomaga usuwać toksyny z układu pokarmowego.

Przepisy

Pieczone frytki z marchewki z sosem jogurtowym

Składniki:

• Marchew – 1 większa sztuka
• Oliwa z oliwek – 2 łyżki
• Czosnek – 1 ząbek
• Zioła prowansalskie, bazylia, oregano

Marchewkę obierz, umyj i pokrój w słupki. Wymieszaj razem z przyprawami i oliwą. Przełóż na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia. Piecz w piekarniku nagrzanym do 185℃ przez około 30 minut, przewracając na drugą stronę w połowie czasu. Podawaj z sosem jogurtowym, wymieszanym z czosnkiem i przyprawami